İçeriğe geç
Stoktan aynı gün hızlı kargo · Konya'dan Türkiye'nin her yerine 0541 287 99 66 Toptan Teklif İletişim

Medine Ziyareti Nasıl Yapılır? Kuba, Uhud ve Bakî

Tuğra Hac ve Umre ·

Medine ziyareti nasıl yapılır sorusunun cevabı: Ziyaret Mescid-i Nebevî'de namaz kılıp Hz. Peygamber'in kabrine selam vermekle başlar. Ardından şehrin tarihî yerleri gezilir: İslâm'ın ilk mescidi Kuba, Uhud Şehitliği, Cennetü'l-Bakî mezarlığı ve kıblenin değiştiği Kıbleteyn Mescidi. Kabirlerde Diyanet'in tarif ettiği ziyaret âdabına uyulur.

Bu yazıda her yerin nerede olduğunu, tarihteki önemini ve ziyarette nelere dikkat edileceğini TDV İslâm Ansiklopedisi ile Diyanet yayınlarına dayanarak anlattık.

Medine ziyareti hac veya umrenin bir parçası mı?

Hayır. Diyanet'in Hac Yolcusu Rehberi, Mekke ve Medine'deki kutsal yerleri ziyaret etmenin müstehap kabul edildiğini belirtir. Yani bu ziyaretler sevabı umulan, güzel görülen ziyaretlerdir; umrenin geçerliliği bunlara bağlı değildir.

Din İşleri Yüksek Kurulu da 48 numaralı kararında Ravza'da namaz kılmanın ve kabr-i saâdeti ziyaret etmenin haccın veya umrenin farzı, vacibi ya da sünneti olmadığını, ama âlimlerce "en faziletli menduplardan" sayıldığını belirtir.

Medine'de nereler ziyaret edilir?

YerNe ile bilinir?Mescid-i Nebevî'ye uzaklık (yaklaşık)
Mescid-i Nebevî ve RavzaHz. Peygamber'in mescidi ve kabriŞehrin merkezi
Kuba Mescidiİslâm'ın ilk mescidiRehbere göre Medine'ye 5 km kadar
Uhud ŞehitliğiUhud Savaşı'nda şehit düşen sahabeMedine'nin 5 km kadar kuzeyi
Cennetü'l-BakîHz. Peygamber'in mezarlık olarak belirlediği yerMescide yakın, şehrin güneydoğu tarafı
Kıbleteyn MescidiKıblenin Kâbe'ye çevrildiği mescit5 km kadar, kuzeybatı

Mescid-i Nebevî'deki ziyaretin sırası, kabr-i saâdete verilecek selam ve randevu konusu ayrı bir başlık olduğu için onu Ravza ziyareti nasıl yapılır yazımızda ayrıntılı anlattık. Aşağıda diğer yerlere geçiyoruz.

Kuba Mescidi neden önemlidir?

Hac Yolcusu Rehberi'ne göre Hz. Peygamber hicret sırasında Medine'ye yaklaşık 5 km uzaklıktaki Kuba'ya 622 yılının Eylül ayında ulaştı, burada birkaç gün kaldı ve mescidi bizzat çalışarak inşa etti. Rehber, Tevbe sûresinin 108. âyetine atıfla burayı İslâm'ın ilk mescidi olarak anar. Hadislerle İslâm da Kuba'yı Medine'de herkese açık ilk mescit olarak tanıtır ve âyette temizliği övülen topluluğun Kuba halkı olduğunu belirtir.

Hadislerle İslâm'a (2/292) göre Hz. Peygamber Medine'ye yerleştikten sonra da Kuba'ya yaya ya da binekli olarak sık sık gidip namaz kılmış, ashabını da burada namaz kılmaya teşvik etmiştir. Hac Yolcusu Rehberi'nin aktardığı hadise göre güzelce abdest alıp Kuba Mescidi'nde iki rekât namaz kılan kişi umre sevabı kazanır (İbn Mâce, İkâme 197).

Rehbere göre mescit 1985'te yıkılıp yeniden yapılmış, yaklaşık on bin kişilik bir bina olmuştur. Ziyarette abdestli gitmek ve mescitte iki rekât kılmak, hadiste geçen teşvike uygun davranmak olur.

Uhud Dağı nerede, Uhud Şehitliği'nde kimler yatar?

Uhud Dağı Medine'nin kuzeyindedir; şehitlik Rehber'e göre şehir merkezine yaklaşık 5 km uzaklıktadır. Uhud Savaşı hicretin 3. yılında (625) yapıldı ve Hac Yolcusu Rehberi'ne göre yetmiş sahabe şehit düştü. Hz. Peygamber'in amcası Hz. Hamza, Abdullah b. Cübeyr ve Mus'ab b. Umeyr şehitler arasındadır.

TDV İslâm Ansiklopedisi'ne göre şehitler ikişer üçer aynı kabre, kefensiz ve üzerlerindeki elbiselerle defnedildi. Hz. Peygamber Uhud şehitlerini her yıl ziyaret etti; dört halife de bu ziyareti sürdürdü. Tebük dönüşü Uhud'u görünce söylediği söz bilinir: "Bu Uhud'dur; o bizi sever, biz de onu severiz" (Buhârî, Meğâzî 82; Hadislerle İslâm, 7/367).

Şehitlik açık bir alandadır ve gün içinde güneş çok etkili olabilir. Ziyareti serin saatlere denk getirmek, yanınıza su ve şapka ya da şemsiye almak işinizi kolaylaştırır.

Cennetü'l-Bakî nerede, kimler medfundur?

Cennetü'l-Bakî, Mescid-i Nebevî'nin yakınında, şehrin güneydoğu tarafında bir mezarlıktır. TDV İslâm Ansiklopedisi'ne göre burası eskiden bir çalılıktı; Hz. Peygamber burayı mezarlık olarak belirledi. Muhacirlerden buraya ilk defnedilen Osman b. Maz'ûn, ensardan Es'ad b. Zürâre'dir.

Bakî'de medfun olanlardan bazıları:

  • Hz. Peygamber'in oğlu İbrâhim, kızları Rukıyye ve Zeyneb
  • Hz. Fâtıma ve Hz. Hasan
  • Hz. Peygamber'in amcası Abbas ve halası Safiyye
  • Hz. Âişe başta olmak üzere Hz. Peygamber'in eşlerinden bazıları
  • Hz. Osman, Abdurrahman b. Avf, Sa'd b. Ebû Vakkās ve daha birçok sahabi

TDV İslâm Ansiklopedisi'ne göre mezarlıktaki türbeler 1806'da ve 1926'da yıktırılmıştır. Bugün türbe ve mezar taşı bulunmaz; alan mezarlık olarak kullanılmaya devam eder.

Hz. Peygamber geceleri Bakî'ye gelip "Müminler yurdunun sakinleri, sizlere selâm olsun" diye başlayan bir dua okurdu (Müslim, Cenâiz 102). Ziyarette bu selamı vermek ve orada yatanlar için dua etmek güzeldir.

Kadınların Bakî'ye girişiyle ilgili güncel uygulamayı resmî bir kaynaktan doğrulayamadık. Ziyaret saatleri ve giriş kuralları için kafile görevlinize danışın.

Kıbleteyn Mescidi'nde ne oldu?

Kıbleteyn "iki kıbleli" demektir. TDV İslâm Ansiklopedisi'ne göre mescit Medine'nin kuzeybatısında, Mescid-i Nebevî'ye yaklaşık 5 km uzaklıktadır ve ilk adı Benî Selime Mescidi'dir. Rivayete göre Hz. Peygamber burada öğle veya ikindi namazını kıldırırken Bakara sûresinin 144. âyeti indi ve kıble Kudüs'ten Kâbe'ye çevrildi. Mescit bu olaydan sonra Kıbleteyn adıyla anıldı.

Kıble değişikliğinin hangi namazda ve hangi mescitte yaşandığına dair rivayetler birbirinden farklıdır; bu yüzden ayrıntılar "rivayete göre" diye anlatılır. Bugünkü yapı 1987'de Suudi hükümetince genişletilmiştir.

Kabir ziyaretinde nelere dikkat edilir?

Din İşleri Yüksek Kurulu kabir ziyaretini ölümü hatırlamak ve ibret almak için tavsiye eder. Ziyaret eden kişinin oradakiler için dua etmesi, Kur'an okuyup sevabını bağışlaması uygundur. Kurul'a göre şu davranışlar ise doğru değildir:

  • Yüksek sesle ağlamak, kabrin parmaklık ve taşlarını öpmek, kabre sarılmak
  • Kabirde yatandan medet ummak, ondan dilekte bulunmak
  • Bez bağlamak, mum yakmak, kurban kesmek
  • Kabir ziyaretini dinî bir zorunluluk gibi görmek

Kurul'a göre kadınlar da kabir ziyareti yapabilir; kadınlar hakkında beddua içeren hadisler, kabir ziyaretinin henüz yasak olduğu döneme aittir.

Medine'den hatıra olarak ne getirilir?

Din İşleri Yüksek Kurulu, Mekke ve Medine'nin kutsallığına inanarak oralardan toprak veya taş getirmenin dayanağı olmadığını, âlimlerin çoğunun bunu mekruh gördüğünü belirtir; kutsallık mekâna aittir, taşına toprağına değil. Uhud'dan taş, Bakî'den toprak almak bu yüzden uygun değildir.

Hatıra olarak taş veya toprak yerine sevdiklerinize ikram edebileceğiniz hurma, tespih gibi hediyeler seçilebilir. Hurmayı bozulmadan saklamak için kuru ve serin bir yer seçin; çeşitler hakkında ürün sayfalarındaki bilgilere bakın.

Hazırlığınız için

Sık Sorulan Sorular

Medine'ye gitmeden umre olur mu?

Olur. Medine ziyareti umrenin adımlarından değildir. Diyanet'in rehberi kutsal yerleri ziyaret etmeyi müstehap sayar; Din İşleri Yüksek Kurulu da kabr-i saâdet ziyaretinin umrenin farzı, vacibi ya da sünneti olmadığını belirtir.

Kuba Mescidi'nin önemi nedir?

Kuba, Hz. Peygamber'in hicrette inşa ettiği, herkese açık ilk mescittir. Hz. Peygamber burayı sık sık ziyaret etmiştir. Diyanet'in Hac Yolcusu Rehberi'nin aktardığı hadise göre (İbn Mâce) burada kılınan iki rekât namaz umre sevabı kazandırır.

Cennetü'l-Bakî nerede?

Mescid-i Nebevî'nin yakınında, şehrin güneydoğu tarafındadır. TDV İslâm Ansiklopedisi'ne göre Hz. Peygamber burayı mezarlık olarak belirlemiştir.

Uhud Dağı nerede?

Medine'nin kuzeyindedir. Uhud Şehitliği, Diyanet'in rehberine göre şehrin yaklaşık 5 km kuzeyindedir.

Medine'den toprak veya taş getirilir mi?

Din İşleri Yüksek Kurulu'na göre bunun dinî bir dayanağı yoktur ve âlimlerin çoğu mekruh görmüştür.

Kaynaklar

Etiketler: , , ,

Hazırlığınız için ihtiyacınız olan ürünler

Hac ve umre malzemelerini kategorilerimizde inceleyin; toplu alımlar için teklif isteyin.