Zemzem Nasıl İçilir? İçerken Okunacak Dua
Tuğra Hac ve Umre ·
Diyanet'in Hadislerle İslâm eserine göre zemzem içilirken Kâbe'ye, yani kıbleye yönelmek, Allah'ın adını anmak, üç nefeste kana kana içmek ve içtikten sonra hamd etmek tavsiye edilir. İçerken faydalı ilim, bol rızık ve şifa için dua edilir; bu dua İbn Abbas'a nispet edilen bir rivayettir.
Bu yazıda zemzem içme adabını, içerken okunan duanın okunuşunu ve anlamını, ayakta içme konusundaki rivayetleri ve evde zemzem ikram ederken işinize yarayacak pratik bilgileri kaynaklarıyla birlikte topladık.
Zemzem içme adabı nedir?
Diyanet'in Hadislerle İslâm eseri ile TDV İslâm Ansiklopedisi'nin "Zemzem" maddesinde sayılan adap şöyle özetlenebilir:
- Kıbleye yönelin. Mescid-i Haram'da Kâbe'ye, evde kıble yönüne dönerek için.
- Allah'ın adını anın. İçmeye başlarken besmele çekin.
- Üç nefeste için. Bir solukta değil, ara vererek ve kana kana için.
- Sağ elinizi kullanın. TDV İslâm Ansiklopedisi sağ elle içmeyi de adap arasında sayar.
- Dua edin. Faydalı ilim, bol rızık ve şifa için dua edilir.
- Hamd edin. İçtikten sonra Allah'a hamd edin.
Hadislerle İslâm, bu adabın kaynakları olarak İbn Mâce (Menâsik 78), Ahmed b. Hanbel'in Müsned'i (III, 357) ve Abdürrezzâk'ın Musannef'ini (V, 112–113) gösterir. Aynı kaynaklarda "Zemzem ne niyetle içilirse ona yarar" anlamındaki hadis de aktarılır (İbn Mâce, Menâsik 78).
Zemzem içerken okunacak dua
Diyanet'in Hadislerle İslâm eserinde zemzem içerken okunan dua şu yazımla verilir:
Okunuşu: "(Allâhümme) innî es'elüke 'ilmen nâfian ve rizkan vâsian ve şifâen min külli dâin."
Anlamı: "Allah'ım! Senden yararlı ilim, bol rızık ve her dert için şifa istiyorum."
Bu duayla ilgili bilinmesi gereken iki nokta var:
- Hadislerle İslâm bu duayı Hz. Peygamber'e değil, İbn Abbas'ın zemzem içerken ettiği dua olarak aktarır ve kaynak olarak Abdürrezzâk'ın Musannef'ini (V, 113) gösterir.
- Diyanet metninde "Allâhümme" kelimesi parantez içinde yer alır; rivayetteki Arapça metin "es'elüke" ile başlar. Bu yüzden biz de parantezli yazdık.
Aynı sayfada Hz. Ömer'in ve Abdullah b. Mübârek'in zemzemi kıyamet gününde susuzluk çekmemek niyetiyle içtikleri de aktarılır. Bu aktarımlar, zemzemin farklı niyetlerle ve dualarla içildiğini gösterir. Duadaki "şifa" sözü bir dilektir; zemzemin bir hastalığı tedavi ettiği yönünde bir iddia değildir. Sağlık sorunlarınız için doktorunuza danışın.
Zemzem ayakta mı içilir?
Bu konuda Diyanet yayınlarında bir hüküm değil, rivayet aktarımı bulunur:
| Rivayet | Diyanet kaynağı |
|---|---|
| Hz. Peygamber'in zemzemi ayakta içtiği | Hadislerle İslâm 6/226 (Buhârî, Hac 76) |
| Normal suyu hem ayakta hem oturarak içtiğinin görüldüğü | Hadislerle İslâm 6/226 (Tirmizî, Eşribe 12) |
| Bazı rivayetlerde ayakta, bazılarında deve üzerinde içtiği | Hadislerle İslâm 2/387 (Buhârî, Eşribe 16; Hac 76) |
TDV İslâm Ansiklopedisi de zemzemin ayakta içilmesinin yaygın görüş olduğunu belirtir. Din İşleri Yüksek Kurulu'nun ise zemzemin ayakta içilmesine dair ayrı bir fetvası bulunmuyor. Dolayısıyla "Hz. Peygamber'in zemzemi ayakta içtiği rivayet edilir" demek doğrudur; bunu kesin bir kural gibi sunmak doğru olmaz.
Umrede zemzem ne zaman içilir?
Diyanet İlmihali'ne göre tavaf namazı kılınıp dua edildikten sonra zemzem içilir, ardından sa'ye geçilir. Yani zemzem, umrenin akışı içinde tavaftan sonraki doğal bir moladır.
Dönüşte getirdiğiniz zemzemi yakınlarınıza nasıl ikram edeceğinizi planlarken umreden dönünce yapılması gerekenler yazımız da işinize yarar.
Evde zemzem nasıl ikram edilir?
Evde zemzem ikram ederken yukarıdaki adabı misafirlerinizin de uygulayabilmesi için küçük kolaylıklar sağlayabilirsiniz:
- Getirdiğiniz zemzemin çok kişiye yetmesi için küçük bardaklar kullanın; bardakları yarıya kadar doldurmanız çoğu zaman yeterlidir.
- Bardağı sağ elle uzatın; misafirin kıbleye dönüp acele etmeden, dua ederek içmesine fırsat tanıyın.
- Duayı herkes ezbere bilmeyebilir; okunuşunu ve anlamını küçük bir karta yazıp tepsinin yanına koyabilirsiniz.
İkramda kullanılan cam, porselen ve metal takımların farklarını ve bakımını zemzem takımı çeşitleri yazımızda anlattık.
Hazırlığınız için
- Evde ikram için sürahili ve tepsili zemzem takımları
- Kalabalık misafir ve mevlitler için zemzem bardakları
Sık Sorulan Sorular
Zemzem içerken ne denir?
Besmeleyle başlanır, içerken "(Allâhümme) innî es'elüke 'ilmen nâfian ve rizkan vâsian ve şifâen min külli dâin" duası okunabilir, sonunda hamd edilir. Bu dua Hadislerle İslâm'da İbn Abbas'a nispet edilir.
Zemzem ayakta mı içilir, oturarak mı?
Hz. Peygamber'in zemzemi ayakta içtiği rivayet edilir (Buhârî, Hac 76) ve TDV İslâm Ansiklopedisi ayakta içmeyi yaygın görüş olarak anar. Din İşleri Yüksek Kurulu'nun bu konuda ayrı bir fetvası yoktur; rivayeti kesin bir kural gibi sunmak doğru olmaz.
Zemzem kaç yudumda içilir?
Hadislerle İslâm'a göre üç nefeste, ara vererek kana kana içmek tavsiye edilir.
Zemzem içerken kıbleye dönülür mü?
Evet, adap arasında Kâbe'ye yani kıbleye yönelmek sayılır.
Kaynaklar
- Hadislerle İslâm, Cilt 2, s. 388 — Diyanet İşleri Başkanlığı (erişim: 10.10.2026)
- Hadislerle İslâm, Cilt 2, s. 387 — Diyanet İşleri Başkanlığı (erişim: 10.10.2026)
- Hadislerle İslâm, Cilt 6, s. 226 — Diyanet İşleri Başkanlığı (erişim: 10.10.2026)
- Zemzem — TDV İslâm Ansiklopedisi (erişim: 10.10.2026)
- İlmihal I, Hac ve Umre (s. 551) — Diyanet İşleri Başkanlığı (erişim: 10.10.2026)