Mest Üzerine Mesh Nasıl Yapılır? Süresi ve Bozan Durumlar
Tuğra Hac ve Umre ·
Mest üzerine mesh, abdest alırken ayakları yıkamak yerine ıslak elle mestin üstünü sıvazlamaktır. Diyanet İlmihali'ne göre mestin üzerinde, elin üç parmağı kadar bir yeri elin ıslaklığıyla bir defa meshetmek yeterlidir. Bunun için mestin, ayaklar yıkanarak alınmış bir abdestin üzerine giyilmiş olması gerekir. Süre mukim için bir gün, yolcu için üç gündür.
Aşağıda meshin şartlarını, adım adım yapılışını, sürenin ne zaman başlayıp bittiğini ve meshi bozan durumları Diyanet kaynaklarına dayanarak özetledik.
Mest üzerine mesh nedir?
Mest, ayakları bilekleriyle birlikte örten, belli niteliklere sahip bir ayak giysisidir. Din İşleri Yüksek Kurulu, mest üzerine meshin Hz. Peygamber'in sünnetiyle sabit olduğunu bildirir ve Buhârî ile Müslim'deki rivayetleri dayanak gösterir. Mesh, abdestteki ayak yıkama farzının yerine geçen bir kolaylıktır; özellikle soğuk havada, yolculukta ve sık abdest tazelemek gerektiğinde işe yarar.
Kurul'a göre ayağı aşık kemikleriyle birlikte örten bot, çizme ve potin de mest hükmündedir. Altında veya üstünde necaset (pislik) varsa ayrıca temizlenmesi gerekir.
Mestin taşıması gereken şartlar nelerdir?
Din İşleri Yüksek Kurulu'nun saydığı şartlar şunlardır:
- Ayaklar yıkanarak alınmış bir abdestin üzerine giyilmiş olmalı.
- Normal yürüyüşle uzun mesafe yürümeye dayanıklı olmalı. İki Diyanet kaynağı burada farklı rakam verir: Kurul yaklaşık 5 km der, Diyanet İlmihali ise yaklaşık 6 km yürünebilmesinden ya da bırakıldığında dik durabilmesinden söz eder. İkisi de kesin bir ölçüm değil, "uzun süre yürümeye dayanıklı" olmanın yaklaşık tarifidir.
- Bağlanmadan durabilecek kadar sağlam ve kalın olmalı.
- Her bir mestte, en küçük ayak parmağının üç katı genişliğinde delik bulunmamalı.
- Suyu emip hemen ayağa geçirmemeli.
Çorap üzerine mesh ise ayrı bir konudur: Kurul, deri ve benzeri mestlerde görüş birliği olduğunu, çoraplarda ise âlimlerin farklı görüşte olduğunu belirtir ve çorap için içini göstermemek gibi ek şartlar sayar. Çorap türündeki ürünlerde hangi niteliklerin arandığını abdest çorabı nedir, üzerine mesh yapılır mı yazımızda anlattık.
Mest üzerine mesh adım adım nasıl yapılır?
- Mesti abdestli giyin. Önce ayaklarınızı da yıkayarak tam bir abdest alın, ardından mestleri giyin.
- Abdestiniz bozulduğunda yeniden abdest alın. Ağzınızı, burnunuzu, yüzünüzü, kollarınızı yıkayın ve başınızı meshedin.
- Ayakları yıkamak yerine mestleri meshedin. Elinizi ıslatın ve mestin üstünde, elin üç parmağı kadar bir yeri bir defa sıvazlayın. İlmihal'e göre bu kadarı yeterlidir.
- Diğer ayak için de aynısını yapın.
Mest üzerine mesh hangi elle, hangi yönden yapılır?
Bu soru çok aranıyor; ancak Din İşleri Yüksek Kurulu'nun fetvasında ve Diyanet İlmihali'nde hangi elin hangi ayağa sürüleceği ya da parmak ucundan bileğe doğru gibi bir yön tarifi yer almıyor. Kaynaklarda geçen ölçü, mestin üst kısmında üç parmak kadar bir yerin ıslak elle bir defa meshedilmesidir. Uygulamalı bir tarif isterseniz bulunduğunuz yerdeki cami görevlisine veya müftülüğe danışabilirsiniz.
Mest üzerine meshin süresi ne kadar?
| Durum | Mesh süresi |
|---|---|
| Mukim (yolculukta olmayan) | Bir gün bir gece (24 saat) |
| Yolcu | Üç gün üç gece (72 saat) |
Kurul ve İlmihal bu süreleri Müslim'deki rivayete dayandırır.
Mest üzerine mesh süresi ne zaman başlar?
Süre, mestin giyildiği andan değil, mest abdestli olarak giyildikten sonra abdestin ilk bozulduğu andan itibaren başlar. Örneğin sabah abdestli giydiğiniz mestle öğleden sonra abdestiniz bozulduysa saymaya o andan başlarsınız.
Meshi neler bozar?
Diyanet İlmihali'ne göre şu durumlarda mesh bozulur:
- Abdesti bozan her şey,
- Meshedilen mestin ayaktan çıkması veya çıkarılması,
- Mestin içine giren suyun bir ayağın yarısından fazlasını ıslatması,
- Mesh süresinin dolması.
Mest çıkarılırsa veya süre dolarsa ne yapılır?
Kurul'un açıklamasına göre:
- Mesh yapılmış mesti abdestliyken çıkardıysanız yalnızca ayaklarınızı yıkayıp mestleri yeniden giyersiniz.
- Abdestsizken çıkardıysanız yeni abdestte ayaklarınızı yıkarsınız.
- Süre dolduğunda abdestliyseniz mestleri çıkarıp ayaklarınızı yıkarsınız; abdestsizseniz ayaklarınızı da yıkayarak tam abdest alırsınız.
Ayakları yıkanarak alınmış bir abdest sürerken mesti çıkarıp yeniden giymek ise abdesti bozmaz.
İhramlıyken mest giyilebilir mi?
İhramlı erkek için çorap ve topukları kapatan ayakkabı giymek, Diyanet İlmihali'nde ihram yasakları arasında sayılır. Bu nedenle erkekler ihramdayken mest ve çorap giymez; ihramdan önce ve sonra ise mest kullanılabilir. Kadınlar ihramlıyken de çorap ve mest giyebilir. Tavafta ayağı korumak için nelerin kullanılabileceğini tavaf patiği gerekli mi yazımızda ele aldık.
Hazırlığınız için
- Tavaf patiği, mest ve abdest çorabı modelleri
- Mesti yola çıkmadan evde birkaç gün giyip ayağınıza oturup oturmadığını, terletip terletmediğini deneyin.
- Yolculuk sürelerinizi düşünerek meshin 72 saatlik süresini nereden saymaya başladığınızı not etmek işinizi kolaylaştırır.
Sık Sorulan Sorular
Mest üzerine mesh kaç defa yapılır?
Diyanet İlmihali'ne göre mestin üzerinde üç parmak kadar bir yeri ıslak elle bir defa meshetmek yeterlidir.
Mesh süresi mesti giydiğim andan mı başlar?
Hayır. Süre, mesti abdestli giydikten sonra abdestin ilk bozulduğu andan itibaren başlar.
Yolcu ne kadar süre mesh yapabilir?
Yolcu üç gün üç gece (72 saat), yolculukta olmayan kişi bir gün bir gece (24 saat) mesh yapabilir.
Bot veya çizme üzerine mesh yapılır mı?
Din İşleri Yüksek Kurulu'na göre ayağı aşık kemikleriyle örten bot, çizme ve potin mest hükmündedir; üzerinde pislik varsa önce temizlenmelidir.
Abdestliyken mesti çıkarıp giymek abdesti bozar mı?
Ayakları yıkanarak alınmış abdest sürerken mesti çıkarıp giymek abdesti bozmaz. Mesh yapılmış mest abdestliyken çıkarılırsa yalnız ayaklar yıkanır.
Kaynaklar
- Mest üzerine mesh nasıl yapılır ve bunun şartları nelerdir? — Din İşleri Yüksek Kurulu (erişim: 10.10.2026)
- Abdestli iken mestlerin çıkarılıp giyilmesi abdesti bozar mı? — Din İşleri Yüksek Kurulu (erişim: 10.10.2026)
- Çizme veya bot üzerine mesh caiz midir? — Din İşleri Yüksek Kurulu (erişim: 10.10.2026)
- İlmihal I, Mest Üzerine Mesh (s. 202–203), İhram Yasakları (s. 524) ve Kadınların İhramı (s. 550, 554) — Diyanet İşleri Başkanlığı (erişim: 10.10.2026)