Kur'an-ı Kerim Hediye Etmek: Nelere Dikkat Edilmeli?
Tuğra Hac ve Umre ·
Kur'an-ı Kerim hediye etmek, sevdiğiniz birine okuyacağı ve özenle saklayacağı bir eser vermektir. Hediyeyi seçerken üç şeye bakın: Diyanet Mushafları İnceleme ve Kıraat Kurulu onaylı ve mühürlü baskı olması, kişinin okuma alışkanlığına uygun boy ve tür (mealli, hafız boy, rahle boy) seçilmesi ve Kur'an'a saygı kurallarının gözetilmesi.
Aşağıda hediye Kur'an seçerken nelere bakacağınızı, kime hangi türün uygun düştüğünü, hediye notu için örnek cümleleri ve eskiyen Kur'an'ların ne yapılacağını anlattık.
Kur'an hediye etmek sevap mı, sadaka-i câriye mi?
Bu konuda en çok sorulan soru, Kur'an hediyesinin sadaka-i câriye sayılıp sayılmadığıdır. Diyanet'in Hadislerle İslâm eserinde, Ebû Hüreyre'den rivayet edilen şu hadis yer alır (Müslim, Vasiyyet 14):
> İnsan ölünce üç şey dışında ameli kesilir: sadaka-i câriye (faydası kesintisiz süren sadaka), kendisinden faydalanılan ilim ve kendisine dua eden hayırlı evlat.
Din İşleri Yüksek Kurulu'nun "Kur'an hediye etmek sadaka-i câriyedir" ya da Kur'an hediyesinin sevabını ayrıca açıklayan bir fetvası Diyanet kaynaklarında yer almıyor. Okunmak üzere verilen bir Kur'an, faydası sürdükçe bu hadisteki "faydası kesintisiz süren sadaka" kapsamında değerlendirilebilir; ancak bu bir yorumdur, Diyanet'in verdiği kesin bir hüküm değildir. Bu nedenle hadisi kaynağıyla aktarmakla yetiniyoruz.
Hediye Kur'an seçerken neye bakılır?
Onay ve mühür
Türkiye'de basılan mushaflar, cüzler, mealli mushaflar ve sesli, görüntülü veya elektronik Kur'an'lar için Diyanet Mushafları İnceleme ve Kıraat Kurulu'nun onayı ve mührü gerekir. Kurul, yayıncının sunduğu metni inceler, hataları düzelttirir ve ancak ondan sonra izin verip mühürler.
Hediye alırken ürün sayfasında ve kitabın üzerinde bu onay bilgisini kontrol edin. Hediye edeceğiniz kişi metnin doğruluğundan emin olarak okusun.
Kişiye uygun boy ve tür
Doğru boyu seçmek, Kur'an'ın rafta kalmayıp okunmasını sağlar. Kısa bir seçim tablosu:
| Kime? | Uygun tür | Neden? |
|---|---|---|
| Evde düzenli okuyan biri | Hafız boy veya orta boy | Elde rahat tutulur, yazısı okunaklıdır |
| Gözleri yorulan, yaşça büyük biri | Rahle boy | Yazısı iridir, rahle üzerinde rahat okunur |
| Anlamını öğrenmek isteyen biri | Mealli Kur'an | Arapça metnin yanında Türkçe meali bulunur |
| Kur'an okumayı yeni öğrenen | Tecvidli veya kelime mealli baskı | Okumayı ve takip etmeyi kolaylaştırır |
| Hafızlık yapan öğrenci | Hocasının kullandığı baskı | Ezberde sayfa düzeninin aynı olması önemlidir |
| Sık yolculuk yapan | Cep boy veya çanta boy | Çantada az yer kaplar |
Boyların ne anlama geldiğini ve ölçülerini Kur'an-ı Kerim boyları yazımızda ayrıntılı anlattık. Ölçüler yayınevine göre değiştiği için ürün sayfasındaki ölçüyü esas alın.
Kutu, kılıf ve isim
Hediyelik Kur'an'lar çoğunlukla kadife kutu, kılıf veya tesbih ile birlikte set olarak sunulur. Kılıf ve kutu, kitabı tozdan ve yıpranmaktan korur. Mushafın kılıfla taşınmasına dair Din İşleri Yüksek Kurulu'nda ayrı bir hüküm yer almıyor; kılıf daha çok koruma ve sunum için tercih edilir.
İsme özel baskılarda isim genellikle kutu ya da kılıf üzerine işlenir. Kişiye özel hazırlanan ürünlerde hazırlık süresi uzayabileceği için hediyeyi vereceğiniz tarihi hesaba katın.
Kur'an'a saygı açısından nelere dikkat edilmeli?
Hediye ederken ve hediyeyi alan kişiye bilgi verirken şu iki noktayı bilmek faydalıdır:
- Abdestsiz dokunma ve taşıma: Din İşleri Yüksek Kurulu'na göre Kur'an'a abdestsiz dokunulamayacağı ve abdestsiz taşınamayacağı konusunda mezhepler ittifak etmiştir. Kurul, abdestsiz ele alma ve taşımanın eğitim-öğretim gibi mazeret durumlarıyla sınırlı tutulması gerektiğini belirtir.
- Okuma: Diyanet İlmihali'ne göre abdestsiz kişinin mushafa bakarak veya ezberden okuması caizdir; dokunmak ve elle tutmak ise caiz görülmez. İlmihal, Kur'an'a her zaman en yüksek saygının gösterilmesini ister.
Pratik bir öneri: Hediyeyi paketlerken ve teslim ederken kutusunda ya da kılıfında tutmak, hem kitabı korur hem de alan kişinin ilk karşılaşmasını özenli kılar.
Eski Kur'an'lar ne yapılır?
Yeni bir Kur'an hediye edildiğinde evdeki eski ve yıpranmış nüshalar sık sorulur. Din İşleri Yüksek Kurulu'nun 07.04.2021 tarihli 20 numaralı kararına göre:
- Hanefî ve Hanbelî âlimler, okunamaz hâle gelmiş mushafların toprağa gömülmesini söyler.
- Bazı âlimler, Hz. Osman uygulamasına dayanarak saygıya uygun biçimde yakılabileceğini kabul eder.
- Günümüzde bu nüshalar, Diyanet'in uygun göreceği usulle geri dönüştürülmek üzere cami görevlilerine veya müftülüklere teslim edilebilir.
Camiye Kur'an hediye etmek
Camiye Kur'an bağışında süreç bireysel hediyeden farklıdır: Bağışlar müftülük bünyesindeki komisyon tarafından caminin ihtiyacına göre değerlendirilir. Bağıştan önce cami görevlisiyle konuşmak, fazla nüsha birikmesini önler. Adım adım süreci camiye Kur'an ve seccade bağışı yazımızda anlattık.
Kur'an hediye ederken hangi söz yazılır?
Hediye notunda süslü cümlelerden çok samimi bir dilek tercih edilir. Kendi sözlerinizle yazabilir ya da aşağıdakilerden birini uyarlayabilirsiniz:
- "Her okuyuşunda bizi de dualarına katman dileğiyle."
- "Yeni evinizde okunacak ilk kitap olsun diye."
- "Hafızlık yolunda kolaylıklar dileriz."
- "Okudukça anlamına da ulaşman dileğiyle, sevgiyle."
Hazırlığınız için
- Kutulu ve kadife hediyelik Kur'an-ı Kerim setleri
- İsme özel Kur'an-ı Kerim ve isimli kılıf seçenekleri
- Satın almadan önce ürün sayfasında Kurul onay bilgisini ve ölçüleri kontrol edin.
Sık Sorulan Sorular
Kur'an hediye etmek sadaka-i câriye mi?
Sadaka-i câriyeyi anlatan hadis Müslim'de (Vasiyyet 14) geçer. Ancak Din İşleri Yüksek Kurulu'nun Kur'an hediyesini doğrudan bu kapsamda sayan bir fetvası Diyanet kaynaklarında yer almıyor.
Hediye Kur'an'da onay nasıl anlaşılır?
Mushaflar için Diyanet Mushafları İnceleme ve Kıraat Kurulu'nun onayı ve mührü gerekir. Bu bilgiyi kitabın üzerinde ve ürün sayfasında kontrol edin.
Mealli mi, sadece Arapça Kur'an mı hediye edilmeli?
Kişinin ihtiyacına bağlıdır. Anlamını okumak isteyene mealli, düzenli okuyan birine hafız veya rahle boy uygun olur; hafızlık öğrencisi için hocasının kullandığı baskıyı sorun.
Camiye Kur'an hediye etmek için ne yapılmalı?
Önce cami görevlisi veya müftülükle görüşün. Bağışlar caminin ihtiyacına göre kabul edilir; ihtiyaç fazlası başka camilere yönlendirilebilir.
Kaynaklar
- Hadislerle İslâm, Cilt 1, s. 373 — Diyanet İşleri Başkanlığı (erişim: 10.10.2026)
- Kur'an-ı Kerim'e abdestsiz dokunmak caiz midir? — Din İşleri Yüksek Kurulu (erişim: 10.10.2026)
- Eski ve yıpranmış olan Mushaf, meal ve tefsir kitapları ne yapılmalıdır? (Karar No 20, 07.04.2021) — Din İşleri Yüksek Kurulu (erişim: 10.10.2026)
- İlmihal I, Abdestin dinî hükmü (s. 196) — Diyanet İşleri Başkanlığı (erişim: 10.10.2026)
- Kur'an-ı Kerim Basım ve Yayım Yapan Yayıncılara Tebliğ — Mushafları İnceleme ve Kıraat Kurulu (erişim: 10.10.2026)
- Tanıtım ve Tarihçe — Mushafları İnceleme ve Kıraat Kurulu (erişim: 10.10.2026)
- Cami ve Mescitlerdeki Teberrükât Eşyası Hakkında Yönetmelik — Diyanet Hukuk Müşavirliği (erişim: 10.10.2026)